Europese festivalorganisatoren krijgen te maken met een opeenstapeling van uitdagingen. Stijgende kosten, bezoekers die steeds later tickets kopen en extremer weer zorgen ervoor dat zelfs een uitverkochte editie niet altijd meer winstgevend is. Dat blijkt uit het nieuwe rapport ‘Under Pressure But Still Standing’ van het Europese livemuzieknetwerk LIVE DMA. Voor het onderzoek sprak LIVE DMA met zestien festivalorganisatoren uit negen Europese landen, waaronder Nederland en België. De onderzochte festivals variëren sterk in omvang: van evenementen met 1.500 bezoekers en een budget van €60.000 tot festivals met 40.000 bezoekers en een begroting van €3,5 miljoen. Hoewel het onderzoek geen representatief beeld geeft van de volledige Europese festivalmarkt, laat het volgens de onderzoekers wel zien welke uitdagingen op grote schaal terugkomen.

Kosten blijven stijgen

Een terugkerend thema in het rapport is de stijgende kostprijs van festivals. Eén organisator stelt dat vrijwel alle kosten in drie jaar tijd zijn verdubbeld, terwijl een ander spreekt over jaarlijkse kostenstijgingen van 20 tot 30 procent. Volgens de onderzoekers worden festivals vooral geconfronteerd met hogere uitgaven voor artiesten, beveiliging, techniek, personeel en tijdelijke infrastructuur. Artiesten vormen daarbij één van de grootste kostenposten. Bij sommige festivals loopt het artiestenbudget op tot €400.000 en vertegenwoordigen de gages ongeveer een derde van de totale uitgaven. Daar bovenop komen kosten voor hotels, vluchten, lokaal vervoer, catering en technische riders. Ook personeel wordt duurder. Bij één van de onderzochte festivals bedragen de jaarlijkse personeelskosten inmiddels €200.000. Verschillende organisatoren geven aan dat personeel inmiddels hun grootste kostenpost is.

Bezoekers wachten steeds langer: tot een derde van de tickets pas in laatste week verkocht

Opvallend is dat het rapport niet alleen wijst op hogere kosten, maar ook op veranderd koopgedrag van bezoekers. Volgens meerdere organisatoren wordt tegenwoordig tot een derde van alle tickets pas in de laatste week voor een festival verkocht. Eén van de geïnterviewde festivals verkoopt zelfs ongeveer 70 procent van alle kaarten in de laatste twee weken. Dat zorgt voor onzekerheid, omdat organisatoren hun grootste investeringen vaak al maanden eerder moeten doen. Artiesten, podia, leveranciers en beveiliging worden ruim van tevoren vastgelegd, terwijl een groot deel van de inkomsten pas vlak voor het festival binnenkomt.

Extreem weer vergroot het financiële risico

Ook extreem weer speelt volgens LIVE DMA een steeds grotere rol. Regen, hitte en stormen zorgen niet alleen voor extra veiligheidsmaatregelen, maar kunnen ook direct grote gevolgen hebben voor de doorgang en opbrengsten van festivals. Volgens het rapport verloor één festival ongeveer €100.000 door een regenachtige editie. Daarnaast moesten twee van de zestien onderzochte festivals al eens worden geëvacueerd. Volgens de onderzoekers heeft slecht weer een dubbel effect: bezoekers kopen later tickets en geven tijdens slecht weer minder uit, terwijl de kosten voor veiligheid en verzekeringen juist stijgen. Ook in Nederland bleek dit jaar hoe kwetsbaar festivals zijn voor extreem weer. Defqon.1 werd volledig afgelast vanwege extreme weersomstandigheden, terwijl Intents Festival in 2024 te maken kreeg met zware regenval die het terrein deels onbruikbaar maakte en de beleving beïnvloedde. Zulke situaties laten zien hoe snel een festivalweekend financieel en operationeel kan ontsporen.

Een uitverkocht festival is geen garantie voor winst

Een belangrijke conclusie uit het rapport is dat een uitverkochte editie steeds minder zegt over de financiële gezondheid van een festival. Door de oplopende kosten en de beperkte ruimte om ticketprijzen verder te verhogen, draaien sommige festivals ondanks een uitverkochte editie slechts quitte. Eén van de geïnterviewde organisatoren vertelt zelfs dat het festival na eerdere succesvolle edities dicht bij een faillissement kwam. Volgens LIVE DMA worden eventuele winsten steeds vaker gebruikt om reserves op te bouwen voor een volgende editie, in plaats van te investeren in groei.

Breder beeld van de Europese festivalmarkt

Met Under Pressure But Still Standing wil LIVE DMA inzicht geven in de uitdagingen waarmee festivalorganisatoren in heel Europa te maken hebben. De onderzoekers concluderen dat de druk op organisatoren vanuit meerdere kanten tegelijk toeneemt. Niet één ontwikkeling, maar juist de combinatie van stijgende kosten, veranderend koopgedrag, extreem weer en een concurrerende artiestenmarkt maakt het volgens hen steeds moeilijker om festivals financieel gezond te organiseren.